پس از سقوط دیوار برلین، تشخیص اینکه آلمان شرقی کجا تمام شد و آلمان غربی کجا شروع شد، می‌تواند دشوار باشد. بسیاری از مردم آلمان شرقی همه چیزهای غربی، از فیلم و موسیقی پاپ گرفته تا شلوار جین لیوایز، را می‌پرستیدند و رویای آن را در سر می‌پروراندند، اما بدون دسترسی آزاد به مصرف و مشارکت در فرهنگ و رسانه‌های آن، فرهنگ و رسانه‌های خود را ساختند. اما در حالی که بسیاری از چیزهای مربوط به آلمان شرقی پس از فروپاشی دیوار برلین ناپدید شدند یک مجله تا سالها بعد مخاطبان خود را حفظ کرد. Sibylle مجله‌ای آلمان شرقی بود که نخستین شماره‌اش در سال ۱۹۵۶ توسط یک عکاس به نام سیبیل گرستنر برگمن در سال ۱۹۵۶ راه‌اندازی و منتشر شد و تا حدود سال ۱۹۹۵ به‌عنوان نشریه‌ای تأثیرگذار در حوزه مد، فرهنگ و زندگی روزمره در آلمان شرقی فعالیت کرد.

این مجله به عنوان معروف‌ترین مجله مد آلمان شرقی و جایگزینی برای مجله ووگ شناخته می‌شد و هدف آن در ابتدا آموزش زنان در مورد نحوه لباس پوشیدن بود. هدف سیبیل تشویق ظرافت و مد زنانه بدون هیچ گونه دغدغه سیاسی در جامعه سوسیالیستی بود. به‌سرعت فراتر از کارکرد تبلیغاتی خود رشد کرد و به یک مرجع بصری و فرهنگی تبدیل شد که تلفیقی از مد، عکاسی هنری، الگوهای خیاطی، گزارش‌های فرهنگی و مقالاتی درباره مسائل اجتماعی و خانوادگی ارائه می‌داد. سبک بصری Sibylle، به‌ویژه از دههٔ ۱۹۶۰ به بعد، با بهره‌گیری از عکاسی مدرن و خلاقانه و استفاده از عکاسان برجسته آلمانی شرقی وجهه‌ای هنری و منحصربه‌فرد یافت؛ عکاسی در این مجله اغلب حالت داستان‌گویی داشت و نگاه غیرکلیشه‌ای به پوشش، فضا و شخصیت‌ها ارائه می‌کرد که با استانداردهای مجلات مد غربی تفاوت چشمگیری نشان می‌داد.

اگرچه سیبیل یک مجله مد محور بود، اما مقالاتی در مورد هنر، ادبیات، سفر، تئاتر و مصاحبه‌ها را نیز پوشش می‌داد. این مجله چهل صفحه را به موضوعات مرتبط با مد و چهل صفحه باقی مانده را به موضوعات مرتبط با فرهنگ اختصاص داده بود. آثار عکاسان آلمانی راجر ملیس، گونتر راسلر، ورنر مالر و سیبیل برگمان اغلب در این مجله به نمایش گذاشته می‌شد. آرنو فیشر عکاس دیگری بود که برای سیبیل کار می‌کرد. عکس‌های مد انقلابی او که مدل‌ها را در وسط خیابان نشان می‌داد، برای اولین بار در این مجله منتشر شد. علاوه بر عکاسی مد، سیبیل شامل عکس‌هایی از زندگی روزمره بود که نه تنها آلمان شرقی، بلکه کشورهای اروپای شرقی و اتحاد جماهیر شوروی را نیز به تصویر می‌کشید.

از سوی دیگر محتواگذاری Sibylle همواره بین گرایش‌های ایدئولوژیک حکومت و خواست‌های خوانندگان تعادل برقرار می‌کرد؛ در برخی دوره‌ها، سانسور و فشارهای حزبی بر محتوای مجله تأثیر گذاشت و در مواقعی نیز نویسندگان و سردبیران تلاش کردند از چارچوب‌های رسمی فراتر روند و موضوعات اجتماعی، هنری و فردی را با زبان ظریف و گاهی زیرپوستی مطرح کنند. مجله بخش‌هایی مثل الگوهای خیاطی و دستورالعمل‌های عملی برای تولید پوشاک خانگی داشت که با توجه به مشکلات توزیع و کمبود کالا در اقتصاد فرمانی آلمان شرقی، برای خوانندگان کاربردی و محبوب بود؛ این ترکیب محتوای عملی و تصویری هنری باعث شد Sibylle مخاطبانی فراتر از طبقهٔ متوسط شهری جذب کند. پس از دههٔ ۱۹۸۰ و با نزدیکی فروپاشی دیوار برلین، Sibylle با بحران هویتی و مالی مواجه شد؛ تغییرات سریع اجتماعی و اقتصادی، رقابت شدید با رسانه‌ها و مجلات غربی و فرآیند خصوصی‌سازی محتوای رسانه‌ای باعث شد این مجله جایگاه سابق خود را از دست بدهد.

در سال ۱۹۸۲، عکاس اوته ورنر تماسی دریافت کرد. یک مجله از او می‌خواست که در مقابل مجسمه ولادیمیر لنین در میدان استقلال مینسک، بلاروس – کشوری همسایه که توسط اتحاد جماهیر شوروی اداره می‌شد – یک سرمقاله بگیرد. ورنر، به عنوان یکی از پرکارترین عکاسان مستند برلین، انتخاب بی‌نظیری بود و سه ماه بعد، عکس‌ها منتشر شدند. اما آنها در یک هفته‌نامه خبری یا سیاسی نبودند. بلکه آنها در مجله مد Sibylle منتشر شدند که زن جوانی را با زانوی برهنه‌ در مقابل مجسمه لنین، نشان می‌داد. Sibylle خیلی زود با خشم حزب حاکم آلمان شرقی، یعنی حزب اتحاد سوسیالیستی، قرار گرفت. زانوی برهنه در مقابل بنای یادبود یک قهرمان نامناسب تلقی می‌شد.

فهمیدن دلیل پیروزی سیبیل دشوار نیست. برای زنان، حکومت حزب اتحاد سوسیالیستی یک شمشیر دولبه بود. از یک طرف، آزادی‌بخش بود، چرا که ۹۰ درصد زنان آلمان شرقی شاغل بودند، در حالی که این رقم در غرب ۵۵ درصد بود. اما رویکرد شوروی به نیروی کار زن، از آنها می‌خواست که برای خیر عمومی جامعه کار کنند، نه برای خودشان. این دوگانگی باعث شد بسیاری در شرق به مجله‌ای که جذاب و آرمانی، اما در عین حال فمینیستی و روشنفکرانه بود، اشتیاق داشته باشند. سیبیل پس از سقوط دیوار برلین در سال ۱۹۸۹، زمانی که توسط گونگ ورلاگ، که عمدتاً راهنماهای تلویزیونی منتشر می‌کرد، خریداری شد. به‌طور کلی، Sibylle بیش از یک مجله مد صرف بود: این نشریه نمادی از تلاش برای ایجاد فضای فرهنگی و بصری متمایز در چارچوب یک نظام سیاسی محدود بود، که هم ویژگی‌های محلی و هم تأثیرات بین‌المللی را در زبان تصویری و محتوایی‌اش بازتاب داد و پس از پایان انتشارش همچنان به‌عنوان منبع غنی برای پژوهشگران تاریخ مد، عکاسی و مطالعات فرهنگی باقی مانده است.

صدمین سال تولد گونتر راسلر ؛ عکاس آلمانی

error: Content is protected !!
پیمایش به بالا